نکاتی ضروری در مورد حجامت

 

طب الرضا علیه السلام / ترجمه امیر صادقى 63 حجامت ..... ص : 63

 

حجامت

 

(1) وقتى تصمیم گرفتى حجامت کنى از نظر وقت باید بیرون از دوازدهم ماه تا پانزدهم ماه نباشد زیرا خون گرفتن در این دو سه روزه بیشتر ببدن صحت مىبخشد از این مدت که گذشت حجامت مکن مگر در صورتى که ناچار شوى زیرا هر چقدر ماه رو به نقصان گذارد و باریکتر شود خون نیز در عروق از هیجانش کاسته و رو بنقص میگذارد چنان که هر قدر ماه بزرگ و کامل شود هیجان خون بیشتر میگردد.

 

حجامت از نظر مراتبى که تکرار مىشود تابع سن است.

 

کسى که در مرحله بیست سالگى است هر بیست روز یک مرتبه و سى ساله هر سى روز یک بار همچنین چهل ساله و پنجاه ساله به نسبت هر ده سالى که بر عمرش اضافه مىشود ده روز دیرتر حجامت کند.

 

حجامت خون را از کجاى بدن خارج میکند:

 

(2) خونى را که حجامت بیرون مىآورد از رگهاى کوچکى است که در میان گوشتها و ماهیچهها پنهان میباشد شاهد این گفتار آنست که در حجامت بخلاف فصد قواى انسان تحلیل نمیرود و ضعف مسلط نمیشود.

 

حجامت از نظر محل:

 

(3) حجامت در گودى پس گردن (نقره) در مورد سنگینى سر مفید است.

 

طب الرضا علیه السلام / ترجمه امیر صادقى، ص: 64

 

(1) حجامت اخدعان (دو رگى است که در دو طرف پشت گردن واقع شده) سر و صورت و چشمها را از سنگینى و رخوت بیرون مىآورد و براى درد دندانها بسیار نافعست بسا مىشود که در این موارد کار فصد را صورت میدهد.

 

گاهى زیر ذقن را حجامت میکنند براى معالجه قلاع (زخمى که در دهان و زبان پیدا مىشود خصوص در اطفال) و فساد لثههاى دندان و خیلى از بیماریهاى دهان.

 

حجامت از میان دو کتف در مورد بیمارى خفقان، طپش قلب، دوران سر که از امتلاء معده و حرارت باشد سودمند است و گاهى از دردهاى مزمن که در کلیهها و مثانه و رحم پیدا مىشود تخفیف میدهد، خون حیض را روان میگرداند جز اینکه بدن را کمى ضعیف و لاغر میکند و در بعضى از اوقات باعث شبکورى و سنگینى بدن مىشود مگر اینکه در مورد بیماران ثالول (دانههائى است که در بدن بشکل آبله پیدا مىشود) و مبتلایان بدمل بسیار نافعست.

 

چیزى که در تخفیف درد حجامت خیلى مؤثر است اینست که در اول مرتبه که شاخ حجامت را میگذارند کم و سبک بمکند و بتدریج بر آن بیافزایند و در مراتب بعد بیشتر از قبل مکیده شود.

 

بعد از گذاشتن شاخ حجامت باید صبر کرد تا موضع آن سرخ شود و باید این کار تکرار شود تا کاملا قرمز و آماده انفجار گردد.

 

تیغ را در محل حجامت باید بمدارا و نرمى کشید و قبل از زدن تیغ بهتر آنست که با روغن محل را ماساژ دهند همچنین موقع فصد این ملاحظات باید بکار رود.

 

طب الرضا علیه السلام / ترجمه امیر صادقى، ص: 65

 

(1) مالیدن روغن بمحل فصد از درد آن میکاهد و نیز شاخ و تیغ را باید بروغن بیالایند بعد از فصد و حجامت نیز محل آنها را باید با روغن مالش داد.

 

هنگام فصد باید قطره از روغن روى رگ بچکانند تا رگ مقصود از نظر ناپدید نشده و اشتباه نگردد.

 

فصاد رگى را باید انتخاب کند که بگوشت زیاد پیچیده نباشد زیرا کم بودن گوشت موجب کم شدن درد میگردد.

 

از همه بیشتر بریدن رگ قیفال و حبل ذراع دردناکتر است زیرا پوست روى آنها محکمتر و اتصالشان بعضله بیشتر است.

 

اما فصد اکحل و رگ باسلیق اگر روى آنها را گوشت نگرفته باشد دردش کمتر است، لازمست هنگام فصد محل را بدستمال آب گرم محکم بمالند تا خون جمعآورى شود خصوصا در زمستان این گونه فصد پوست را نرم و درد را کم و دفع خون را آسان میکند.

 

علاوه بر تمام این دستورات که در فصد و حجامت گفته شد لازمست قبل از خون گرفتن قریب دوازده ساعت از مقاربت با زنان اجتناب کرد.

 

روزى را براى خون گرفتن باید اختیار کرد که هوا صاف و روشن باشد و باد و طوفانى در کار نباشد و از خون بمقدارى خارج شود که وصفش تغییر کند.

 

روزى را که حجامت میکنى حمام مرو که موجب درد مىشود، اگر بتوانى مقدارى آب گرم بر سر و بدنت بریز البته بفاصله یک ساعت بعد از حجامت، بعد از حجامت همان طور که گفته شد از دخول حمام

 

طب الرضا علیه السلام / ترجمه امیر صادقى، ص: 66

 

پرهیز کن که باعث تب دائم مىشود.

 

(1) چون خود را بعد از حجامت شستشو دادى قطعهاى از پارچه ابریشم یا خرقه نرم از هر چه باشد بر محل حجامت بگذار.

 

بعد از خون گرفتن بقدر گودى کف دست تریاک فاروق را در شربت معتدل مفرحى حل کن و بنوش یا با آب میوه ممزوج کن اگر یافت نشود با شراب اترج اگر آنهم نیابى بعد از کوبیدن خوب زیر دندانها نرم کن و جرعه آب خالص رویش بنوش.

 

در زمستان و هواى سرد قدرى سکنجبین عنصلى عسلى رویش بنوش که چون باین دستور عمل کنى از برص و بهق و لقوه و جذام باذن خداوند متعال در امان خواهى بود.

 

از خوردن انار ترش و شیرین (ملس) غفلت نکن که نفس را تقویت میکند و خون را صاف مینماید و تا سه ساعت بعد از حجامت غذاى شور نخور زیرا بیم آنست که بجرب و خارش گرفتار شوى.

 

چنانچه در زمستان حجامت کردى از خوردن تیهو دریغ نکن و از همان شربتى که ذکرش گذشت بالاى آن بنوش و محل حجامت را بروغن شببو یا مقدارى از مشک و گلاب بیالاى و در همان ساعتى که از خون گرفتن فارغ شدى مقدارى گلاب بر سرت بپاش.

 

در تابستان خوردن شورباى سرکه و هلام و مصوص بسیار نیکو است

«1»

______________________________

 

(1) هلام خوراکى است از گوشت گوساله یا بز، که با آب نمک مىپزند و پس از پختن با سبزیهائى که قبلا با سرکه طبخ شده ممزوج کرده میل میکنند.

 

مصوص مطبوخ گوشت خروس یا دراج است در سرکه و با سبزیهاى خنک خورده مىشود.

 

طب الرضا علیه السلام / ترجمه امیر صادقى، ص: 67

 

خوردن ترشى بعد از حجامت نیز خیلى مفید است، (1) استعمال روغن بنفشه یا گلاب و کافور هم بسیار سودمند و خوردن شربت مذکور بعد از طعام خیلى بمورد است.

 

روزى را که در آن حجامت میکنى از حرکت زیاد و خشم و غضب و عمل مجامعت پرهیز کن و گوشت ماهى و تخم مرغ را با هم غذاى یک وعده خود قرار مده زیرا اجتماع این دو خوراکى در معده انسان مولد ناخوشى نقرس و قولنج و بواسیر و درد دندان است.

 

هم چنین خوردن شیر با نبیذ براى کسانى که نبیذ میخورند باعث مرض نقرس و برص مىشود خوردن تخم مرغ زیاد و مداومت آن مرض کلف

«1» را در صورت پدید مىآورد.

و خوردن غذاهاى شور و گوشتهاى پرنمک خصوص ماهى شور بعد از فصد و حجامت موجب بهق و جرب میگردد

«2».

طب الرضا علیه السلام / ترجمه امیر صادقى 51 ماه نیسان ..... ص : 51

 

 

 

 

 

 

 

/ 0 نظر / 429 بازدید